Bericht

Een chemische stof heeft al jaren dezelfde benaming. Toch kunnen de classificatie, het etiket en de vereiste productinformatie veranderen. De reden ligt niet noodzakelijk in een nieuw recept, maar vaak in aangepaste wettelijke eisen.

Voor fabrikanten, importeurs, formuleerders en handelaren is 2026 een belangrijk overgangsjaar. Vooral relevant zijn de nieuwe EU-gevarenklassen, die vanaf 1 mei 2026 verplicht worden voor nieuw in de handel gebrachte mengsels. Tegelijkertijd eindigt op 1 november 2026 een overgangstermijn voor bepaalde stoffen die al vóór mei 2025 op de markt waren. Andere delen van de grote CLP-herziening, zoals nieuwe voorschriften voor het ontwerp van etiketten en voor aanbiedingen op afstand, zijn daarentegen verschoven naar 1 januari 2028.

Deze gids laat zien welke wijzigingen in 2026 daadwerkelijk relevant zijn, wie ze betreffen en welke documenten bedrijven nu moeten controleren.

Wat regelt de CLP-verordening?

CLP staat voor Classification, Labelling and Packaging, in het Nederlands: Indeling, Etikettering en Verpakking.

De Europese CLP-verordening stelt uniforme regels vast voor hoe gevaarlijke stoffen en mengsels:

• geclassificeerd,
• geëtiketteerd,
• verpakt,
• binnen de toeleveringsketen gecommuniceerd

moeten worden.

De classificatie beschrijft welke gevaarlijke eigenschappen een stof of mengsel heeft. Daartoe behoren bijvoorbeeld:

• Ontvlambaarheid,
• acute toxiciteit,
• Bijtende werking,
• Sensibilisatie,
• Kankerverwekkendheid,
• Gevaar voor het aquatisch milieu.

Uit de classificatie volgen de etiketteringselementen op het productetiket. Daartoe kunnen behoren:

• Productidentificatie,
• gevarenpictogrammen,
• signaalwoord,
• H-zinnen,
• P-zinnen,
• aanvullende gevareninformatie,
• Gegevens van de leverancier.

De CLP-verordening is rechtstreeks van toepassing in alle lidstaten van de Europese Unie. Zij is grotendeels gebaseerd op het wereldwijd geharmoniseerde systeem van de Verenigde Naties, het UN-GHS, maar bevat inmiddels ook aanvullende gevarenklassen die vooralsnog alleen in de EU gelden.

Waarom is 2026 belangrijk voor bedrijven?

In verband met de CLP-verordening lopen er meerdere wijzigingen parallel. Dat maakt het onderwerp precies onoverzichtelijk.

Twee hervormingsstappen moeten van elkaar worden gescheiden:

Nieuwe gevarenklassen uit Verordening (EU) 2023/707

Deze gevarenklassen hebben onder andere betrekking op:

• hormoonverstorende eigenschappen,
• Persistentie en bioaccumulatie,
• hoge mobiliteit in het milieu.

Voor bepaalde stoffen gelden de nieuwe regels al. Voor nieuw in de handel gebrachte mengsels begint de verplichte toepassing op 1 mei 2026. Voor bepaalde stoffen die al vóór 1 mei 2025 in de handel zijn gebracht, eindigt de overgangstermijn op 1 november 2026.

Omvattende CLP-herziening uit Verordening (EU) 2024/2865

Deze hervorming heeft onder andere betrekking op:

• het ontwerpen van etiketten,
• digitale etikettering,
• Vouwlabels,
• Reclame,
• Online-aanbiedingen en verkoop op afstand,
• navulstations,
• Termijnen voor de actualisering van etiketteringen,
• Stoffen met meerdere bestanddelen.

Een deel van deze regels is al van kracht sinds 10 december 2024. Bepaalde voorschriften voor etikettering, reclame en verkoop op afstand zijn echter door Verordening (EU) 2025/2439 uitgesteld tot 1 januari 2028.

Voor bedrijven betekent dit: het volstaat niet om in algemene termen over de 'nieuwe CLP-regels 2026' te spreken. Elke concrete verplichting moet met haar eigen toepassingsdatum worden gecontroleerd.

Welke nieuwe gevarenklassen zijn ingevoerd?

Met de Gedelegeerde Verordening (EU) 2023/707 zijn extra gevarenklassen in de CLP-verordening opgenomen.

Ze betreffen:

• endocriene disruptie met effect op de menselijke gezondheid,
• endocriene disruptie met effect op het milieu,
• persistente, bioaccumuleerbare en toxische stoffen – PBT,
• zeer persistente en zeer bioaccumuleerbare stoffen – zPzB,
• persistente, mobiele en toxische stoffen – PMT,
• zeer persistente en zeer mobiele stoffen – zPzM.

Deze klassen moeten gevaren omvatten die door de bestaande categorieën niet altijd voldoende zichtbaar werden. Hieronder vallen met name langetermijneffecten op hormoonsystemen en het milieu, evenals stofeigenschappen die een wijdverspreide en langdurige verspreiding bevorderen.

Een bijzonderheid: Voor deze nieuwe, aanvankelijk uitsluitend Europese gevarenklassen zijn geen nieuwe GHS-pictogrammen ingevoerd. De communicatie vindt onder andere plaats via gevarenaanduidingen en de overige voorgeschreven etiketteringselementen.

Endocriene disruptoren: effect op mens en milieu

Endocriene disruptoren zijn stoffen of mengsels die het hormoonsysteem beïnvloeden en daardoor schadelijke effecten kunnen veroorzaken.

Het endocriene systeem stuurt talrijke processen in het lichaam aan, bijvoorbeeld:

• groei,
• stofwisseling,
• voortplanting,
• ontwikkeling,
• hormonale signaalwegen.

De nieuwe CLP-categorieën maken onderscheid tussen effecten op de menselijke gezondheid en effecten op het milieu.

Categorie 1

Deze categorie omvat stoffen waarvan een endocrien verstorende werking bekend is of wordt aangenomen.

Categorie 2

Deze categorie betreft stoffen waarvan een endocrien verstorende werking wordt vermoed.

De indeling hangt af van het beschikbare wetenschappelijke bewijs en de respectieve CLP-criteria. Deze mag niet alleen worden afgeleid uit een enkel testresultaat, een algemene stofgroepbenaming of een niet-gecontroleerde databankopgave.

Voor bedrijven betekent dit: stofgegevens, geharmoniseerde indelingen en leveranciersinformatie moeten regelmatig worden gecontroleerd op actualiseringen.

PBT- en zPzB-stoffen

PBT staat voor:

• persistent,
• bioaccumuleerbaar,
• toxisch.

Een PBT-stof wordt in het milieu slecht afgebroken, kan zich ophopen in organismen en heeft tegelijkertijd toxische eigenschappen.

vPvB steht für:

• zeer persistent,
• zeer bioaccumuleerbaar.

Bij deze stoffen staat met name de combinatie van zeer lange milieubestendigheid en sterke ophoping voorop.

Dergelijke eigenschappen zijn problematisch, omdat:

• Emissies gedurende lange perioden kunnen blijven bestaan,
• stoffen zich langs voedselketens kunnen ophopen,
• Gevolgen pas vertraagd zichtbaar worden,
• een latere verwijdering uit het milieu moeilijk of onmogelijk kan zijn.

De nieuwe CLP-etikettering maakt deze eigenschappen binnen de toeleveringsketen en voor gebruikers duidelijker zichtbaar.

PMT- en vPvM-stoffen

PMT betekent:

• persistent,
• mobiel,
• toxisch.

vPvM betekent:

• zeer persistent,
• zeer mobiel.

Terwijl bij PBT- en vPvB-stoffen de bioaccumulatie centraal staat, speelt bij PMT- en vPvM-stoffen de mobiliteit een centrale rol.

Mobiele stoffen kunnen zich bijvoorbeeld verspreiden via:

• Water,
• Bodem,
• Grondwater,
• Oppervlaktewateren

verspreiden.

In combinatie met hoge persistentie kan dit ertoe leiden dat stoffen gedurende lange perioden in waterkringlopen blijven en zich slechts moeilijk laten verwijderen door klassieke zuiveringsmethoden.

Voor fabrikanten en importeurs betekent de nieuwe indeling dat niet alleen acute toxiciteit of directe milieueffecten worden beoordeeld. Ook het langetermijngedrag van een stof in het milieu wint aan belang.

Welke termijnen gelden voor stoffen?

Voor stoffen gelden twee belangrijke data.

Stoffen die vanaf 1 mei 2025 voor het eerst in de handel worden gebracht

Deze stoffen moeten reeds volgens de nieuwe gevarenklassen worden geclassificeerd en geëtiketteerd.

Dat betreft producten die vanaf deze datum voor het eerst op de EU-markt zijn gebracht.

Stoffen die al vóór 1 mei 2025 in de handel zijn gebracht

Voor deze voorraden geldt een overgangsperiode tot en met 1 november 2026.

Vanaf deze datum moeten ook deze stoffen voldoen aan de nieuwe eisen, voor zover ze onder de nieuwe gevarenklassen vallen.

Dat betekent niet dat elke oudere verpakking automatisch een nieuw gevarenkenmerk krijgt. Eerst moet worden nagegaan of de indeling van de specifieke stof wordt beïnvloed.

Welke termijnen gelden voor mengsels?

Voor mengsels gelden langere overgangsperiodes.

Mengsels die vanaf 1 mei 2026 voor het eerst in de handel worden gebracht

Vanaf deze datum moeten ze met inachtneming van de nieuwe gevarenklassen worden geclassificeerd en geëtiketteerd.

1 mei 2026 is daarom bijzonder belangrijk voor:

• formuleerders,
• Importeurs van mengsels,
• Fabrikanten van reinigings- en proceschemicaliën,
• Aanbieders van chemische preparaten,
• Ondernemingen die eigen merken verkopen.

Mengsels die al vóór 1 mei 2026 op de markt waren

Voor deze mengsels geldt een overgangsperiode tot en met 1 mei 2028.

Tot die tijd kunnen reeds in de handel gebrachte producten onder bepaalde voorwaarden nog steeds volgens de oude regels worden aangeboden.

Belangrijk is de formulering 'reeds in de handel gebracht'. Een product dat alleen is vervaardigd of intern is opgeslagen, is daardoor niet automatisch in juridische zin op de markt aangeboden.

Bij onzekerheden moet de concrete goederenstroom worden gedocumenteerd en deskundig worden gecontroleerd.

Wat is verschoven naar 2028?

De grote CLP-herziening van 2024 bevatte nieuwe eisen die oorspronkelijk gedeeltelijk in 2026 of 2027 bindend zouden worden.

Door de Verordening (EU) 2025/2439 zijn bepaalde voorschriften verschoven naar 1 januari 2028. Dit omvat met name regels met betrekking tot:

• verplichte formaatvoorschriften voor etiketten,
• bepaalde eisen aan reclame,
• informatieverplichtingen bij aanbiedingen op afstand,
• bepaalde termijnen voor het actualiseren van etiketten,
• van etikettering bij tank- en navulpunten.

Dat is vooral belangrijk voor online winkels. Oudere informatie dat alle nieuwe eisen aan productpagina's al in 2026 bindend zouden zijn, kan inmiddels achterhaald zijn.

De verschuiving betekent echter niet dat er tot 2028 geen CLP-verplichtingen in de online handel gelden. Al bestaande eisen aan correcte classificatie, productetikettering, verpakking en gevarencommunicatie blijven van kracht.

Wie is verantwoordelijk voor classificatie en etikettering?

De verantwoordelijkheid hangt af van de rol binnen de toeleveringsketen.

CLP betreft onder andere:

• fabrikanten,
• importeurs,
• gebruikers in de keten,
• formuleerders,
• handelaren,
• bepaalde producenten en importeurs van producten.

Gevaarlijke stoffen en mengsels moeten vóór het in de handel brengen correct worden geclassificeerd, geëtiketteerd en verpakt. Om ervoor te zorgen dat de juiste informatie de eindgebruiker bereikt, moet de hele toeleveringsketen samenwerken.

Een handelaar voert doorgaans geen volledige herindeling uit wanneer hij een product ongewijzigd doorverkoopt. Hij moet er echter voor zorgen dat de etikettering en verpakking voldoen aan de geldende eisen.

Zodra een onderneming een product:

• overvult,
• opnieuw etiketteert,
• onder eigen merk verkoopt,
• importeert,
• mengt,
• in zijn samenstelling veranderd,

kunnen aanzienlijk verdergaande verantwoordelijkheden ontstaan.

Wat moeten fabrikanten en importeurs controleren?

Fabrikanten en importeurs moeten ten minste de volgende punten controleren:

Stoffenportfolio

Welke stoffen en mengsels worden in de EU in de handel gebracht?

Hieronder valt ook de verduidelijking of een product:

• een enkele stof,
• een stof met meerdere bestanddelen,
• een mengsel,
• een product

is.

Actuele stofgegevens

Is er nieuwe informatie beschikbaar over:

• hormoonverstorende eigenschappen,
• Persistentie,
• Bioaccumulatie,
• Mobiliteit,
• Toxiciteit?

Geharmoniseerde indeling

Bestaat er een geharmoniseerde indeling in bijlage VI van de CLP-verordening?

Een geharmoniseerde indeling is bindend voor de daarop vermelde gevarenklassen. Andere gevaren moeten eventueel aanvullend worden beoordeeld door zelfindeling.

Etikettering

Komen etiket, veiligheidsinformatieblad en interne productgegevens overeen?

Verpakking

Voldoet de verpakking nog aan de productspecifieke eisen, bijvoorbeeld met betrekking tot:

• dichtheid,
• materiaalbestendigheid,
• kinderveilige sluitingen,
• tastbare gevaarsaanduidingen?

Documentatie

Kan worden nagegaan:

• op welke gegevens de indeling berust,
• wanneer het is gecontroleerd,
• welke versie van het etiket wordt gebruikt,
• vanaf welke datum een product in de handel werd gebracht?

Wat geldt voor formuleerders en downstream-gebruikers?

Formuleerders stellen mengsels samen uit stoffen of andere mengsels.

Voor hen is 1 mei 2026 bijzonder relevant. Nieuw in de handel gebrachte mengsels moeten vanaf deze datum worden beoordeeld aan de hand van de nieuwe gevarenklassen.

Daarvoor volstaat het niet om alleen het vorige etiket te kopiëren.

Te controleren zijn onder andere:

• indelingen van de afzonderlijke bestanddelen,
• concentratiegrenzen,
• beschikbare gegevens over het gehele mengsel,
• overdrachtsbeginselen,
• wisselwerkingen tussen bestanddelen,
• nieuwe gegevens uit geactualiseerde veiligheidsinformatiebladen.

Ontvangt een formuleerder een geactualiseerd veiligheidsinformatieblad voor een grondstof, dan moet worden nagegaan of daardoor de indeling van het eigen mengsel wordt beïnvloed.

Een gewijzigde grondstofindeling leidt niet in elk geval automatisch tot een nieuwe mengselindeling. Deze moet echter vakkundig worden beoordeeld.

Welke verplichtingen hebben handelaren en onlineshops?

Handelaren mogen er niet alleen op vertrouwen dat een product al jaren wordt verkocht.

U moet controleren:

• Is het product correct gemarkeerd?
• Zijn de etiketten goed leesbaar?
• Komen productnaam en productidentificator overeen?
• Is de verpakking onbeschadigd?
• Is een actueel veiligheidsinformatieblad aanwezig, indien vereist?
• Is een nieuwe indeling van de leverancier overgenomen?
• Zijn oude en nieuwe productversies in het magazijn duidelijk gescheiden?
• Komen shopgegevens, productetiket en documenten overeen?

Bij invoer uit niet-EU-landen neemt het invoerende bedrijf doorgaans een duidelijk grotere verantwoordelijkheid op zich dan een zuivere handelaar binnen de EU.

Ook bij verkoop onder eigen handelsmerk mag niet automatisch worden aangenomen dat de oorspronkelijke leverancier alle verplichtingen voor de nieuwe marktpresentatie op zich neemt.

Moeten bestaande etiketten onmiddellijk worden gewijzigd?

Niet elk etiket hoeft in 2026 per definitie te worden vervangen.

Beslissend zijn:

• stof of mengsel,
• datum van in de handel brengen,
• betrokken gevarenklasse,
• bestaande overgangstermijn,
• mogelijke nieuwe wetenschappelijke informatie,
• Rol van het bedrijf.

Voor nieuw in de handel gebrachte mengsels gelden de nieuwe gevarenklassen vanaf 1 mei 2026. Voor bepaalde oudere mengsels geldt een overgangsperiode tot 1 mei 2028. Bij oudere stoffen eindigt de betreffende overgangsperiode al op 1 november 2026.

Een algemene massawijziging van alle etiketten is dan ook even riskant als volledig afwachten.

Zinvol is een productgerelateerde matrix met:

• productnaam,
• stof of mengsel,
• eerdere indeling,
• nieuwe beoordeling,
• datum van in de handel brengen,
• einde van de overgangsperiode,
• vereiste etiketaanpassing,
• verantwoordelijke persoon.

Welke gevolgen zijn er voor veiligheidsinformatiebladen?

Verandert de indeling van een stof of mengsel, dan moet worden nagegaan of ook het veiligheidsinformatieblad moet worden bijgewerkt.

Vooral getroffen kunnen zijn:

• Sectie 2: mogelijke gevaren,
• Sectie 3: Samenstelling en ingrediënten,
• Sectie 11: toxicologische informatie,
• Sectie 12: milieu-informatie,
• Sectie 15: Wettelijke voorschriften,
• Sectie 16: Wijzigingen en andere gegevens.

Ook bedrijfsdocumenten kunnen moeten worden aangepast:

• gevaarlijke stoffen register,
• risicobeoordeling,
• bedrijfsinstructie,
• opslagconcept,
• instructiemateriaal,
• Noodmaatregelen.

Een nieuw etiket alleen is niet voldoende als interne documenten nog steeds met een verouderde indeling werken.

Wat betekenen de wijzigingen voor de onlinehandel?

De CLP-hervorming versterkt in principe de gevarencommunicatie bij digitale aanbiedingen en in de verkoop op afstand. Bepaalde nieuwe informatie- en opmaakverplichtingen zijn echter uitgesteld tot 1 januari 2028.

Desondanks moeten onlinehandelaren hun productgegevens nu al structureren.

Belangrijke velden zijn:

• eenduidige productnaam,
• identiteit van stof of mengsel,
• concentratie,
• signaalwoord,
• gevarenpictogrammen,
• H-zinnen,
• aanvullende gevareninformatie,
• veiligheidsinformatieblad,
• verantwoordelijke leverancier,
• Versie en bijwerkingsdatum.

Vooral foutgevoelig zijn handmatig beheerde productteksten. Wordt een etiket bijgewerkt, blijft in de winkel vaak nog de oude indeling zichtbaar.

Beter is een centrale gegevensbron, waaruit:

• etiketten,
• productpagina's,
• marktplaatsaanbiedingen,
• veiligheidsdocumenten,
• interne stamgegevens

consistent worden bijgewerkt.

Typische fouten bij de uitvoering

Alle CLP-wijzigingen aan één enkele termijn koppelen

De nieuwe gevarenklassen en de uitgebreide CLP-hervorming hebben verschillende termijnen.

Een onderneming moet elke afzonderlijke verplichting apart beoordelen.

Alleen nieuwe producten controleren

Ook reeds aanwezige stoffen kunnen na afloop van een overgangsperiode worden getroffen.

Voor bepaalde oudere stoffen is 1 november 2026 relevant.

Etiket wijzigen, veiligheidsinformatieblad vergeten

Een nieuwe indeling moet consistent worden doorgevoerd in alle bijbehorende documenten.

Productetiket en webshop apart beheren

Hierdoor ontstaan tegenstrijdige gevareninformatie.

Leveranciersinformatie ongecontroleerd overnemen

De leverancier is een belangrijke informatiebron. Het eigen bedrijf moet echter nagaan welke verplichtingen uit zijn rol voortvloeien.

Import verwarren met handel binnen de EU

Wie een product uit een derde land in de EU invoert, is niet alleen wederverkoper. Hij kan als importeur verantwoordelijk zijn voor classificatie, etikettering en verpakking.

Bestaande magazijnvoorraden niet documenteren

Zonder een traceerbare datum van in de handel brengen is het moeilijk te beoordelen of een overgangsperiode kan worden benut.

Nieuwe gevarenklassen gelijkstellen aan nieuwe pictogrammen

De nieuwe EU-gevarenklassen hebben momenteel geen eigen extra GHS-pictogrammen.

Verouderde samenvattingen gebruiken

De toepassingsdata van bepaalde voorschriften zijn eind 2025 opnieuw gewijzigd. Informatiemateriaal uit 2024 of de eerste helft van 2025 kan daarom voor individuele termijnen niet meer actueel zijn.

Praktische CLP-checklist voor bedrijven

Controleer voor elk product:

• Gaat het om een stof of een mengsel?
• Welke rol heeft uw bedrijf: fabrikant, importeur, formuler of handelaar?
• Wanneer is het product voor het eerst in de handel gebracht?
• Is een overgangsperiode van toepassing?
• Zijn de nieuwe gevarenklassen gecontroleerd?
• Zijn er actuele gegevens over hormoonverstoring beschikbaar?
• Zijn de PBT-, vPvB-, PMT- en vPvM-eigenschappen beoordeeld?
• Is er een geharmoniseerde classificatie aanwezig?
• Komen etiket en veiligheidsinformatieblad overeen?
• Zijn de H- en P-zinnen actueel?
• Is het veiligheidsinformatieblad in de vereiste taal beschikbaar?
• Moet het gevaarlijke stoffenregister worden bijgewerkt?
• Moet de gevarenbeoordeling worden aangepast?
• Zijn oude en nieuwe etiketversies in het magazijn gescheiden?
• Komen de productgegevens in de webshop overeen met het verpakkingsstuk?
• Zijn alle wijzigingen en beoordelingsbesluiten gedocumenteerd?
• Is er een verantwoordelijke persoon voor de implementatie aangewezen?

2026 is geen jaar waarin alle CLP-eisen tegelijkertijd opnieuw worden geschreven. Het is echter een beslissend jaar voor de nieuwe gevarenklassen.

Voor nieuw in de handel gebrachte mengsels gelden deze vanaf 1 mei 2026. Voor bepaalde oudere stoffen eindigt de overgangsperiode op 1 november 2026. Tegelijkertijd zijn geselecteerde nieuwe voorschriften voor etiketten, reclame en verkoop op afstand uitgesteld tot 1 januari 2028.

Bedrijven moeten daarom niet beginnen met een algemene etiketteringsactie. De betere weg is een gestructureerde productcontrole: portfolio vastleggen, rollen verduidelijken, termijnen toewijzen, classificatie controleren en alle communicatiekanalen synchroon bijwerken.

Bij ChemMarkt.de vindt u chemische reagentia en technische grondstoffen met gedetailleerde productinformatie. Let bij de selectie en het gebruik steeds op de actuele etikettering en het productspecifieke veiligheidsinformatieblad.

Ontdek chemische reagentia en technische grondstoffen bij ChemMarkt.de.